POSZUKUJESZ WYDAWNICTW PODRÓŻNICZYCH O NORWEGII?
ZAPRASZAM DO KSIĘGARNI INTERNETOWEJ "BEZDROŻA"


 PRADZIEJE  ERA WIKINGÓW  NARODZINY NORWEGII   UNIA KALMARSKA
  UNIA ZE SZWECJĄ  NORWEGIA NIEPODLEGŁA
 NORD-NORGE  TRONDELAG  OSTLANDET  VESTLANDET  SORLANDET
 FIORDY NORWEGII  JEZIORA I RZEKI  LODOWCE  PARKI NARODOWE   FOTOGALERIA  OSLO  MUZEA W OSLO  BERGEN   TRONDHEIM  STAVANGER

NORWEGIA
KRÓLESTWO NORWEGII

NORGE
NOREG
KONGERIKET NORGE

INFORMACJE PODSTAWOWE
Położenie: państwo położone w Europie Północnej, w zachodniej części Półwyspu Skandynawskiego oraz na wyspach przybrzeżnych i archipelagu Svolbord. Administracyjnie podlegają Norwegii: wyspa Jan Mayen, Wyspa Bouveta, Wyspa Piotra I i Ziemia Królowej Maud na Antarktydzie.
Powierzchnia łączna: 323 802 km2
- powierzchnia lądowa: 307 442 km2
- powierzchnia wód: 16 360 km2
Długość granic lądowych: 2 542 km
- z Finlandią: 727 km
- ze Szwecją: 1 619 km
- z Rosją: 196 km
Długość wybrzeża: 25 148 km (długość wybrzeża lądu stałego 2 650 km)
Najniższy punkt kraju: Morze Norweskie 0 m n.p.m.
Najwyższy punkt kraju: Galdhopiggen 2 469 m n.p.m.
Liczba ludności: 4 627 926 (VII 2007)
Skład etniczny: Norwegowie 95,8%, Duńczycy 0,4%, Polacy 0,3%, Szwedzi 0,3% i inne narodowości
Religia: protestanci 85,7% (Kościół Norweski), muzułmanie 1,8%, katolicy 1% oraz inne wyznania i bezwyznaniowcy
Stolica: Oslo
Główne miasta: Bergen, Trondheim, Stavanger
Język: norweski (urzędowy), lapoński
Waluta: korona norweska (nkr)=100 ore
Głowa państwa: król Harold V od 1991 roku
Szef rządu: premier Jens Stoltenberg od 2005 roku

PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY NORWEGII
Norwegia podzielona jest na 5 regionów /landslanders/:
Nord-Norge
Trondelag
Vestlandet
Sorlandet
Ostlandet
Regiony to krainy geograficzne wyróżniające się odrębnością charakteru ukształtowania powierzchni i własnym obliczem gospodarczym. Regiony dzielą się na okręgi (20) i gminy (433).

USTRÓJ POLITYCZNY
Królestwo Norwegii jest dziedziczną monarchią konstytucyjną. Ustrój polityczny uregulowany został przez konstytucję z 1814 roku (znowelizowaną m.in. w roku 1884 i 1905).

Król - według konstytucji jest głową państwa, najwyższym wodzem armii oraz przyjmuje gości z zagranicy. Jest symbolem jedności i ciągłości państwa. Nadaje obywatelstwo i teoretycznie może odrzucić ustawę uchwaloną przez parlament (po raz ostatni z tej możliwości skorzystał król Olav V w 1967 roku). Król mianuje premiera i jest odpowiedzialny tylko przed bogiem. Korona dziedziczona jest według starszeństwa, więc kobieta również może panować nad krajem. Wszystkie wyroki sądowe ferowane są w jego imieniu. Król posiada dość szerokie uprawnienia, a mianowicie: wybiera Radę Stanu, w skład której wchodzą premier i co najmniej 7 członków, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. Król może przedstawiać rządowi projekty ustaw. Może (ale nie musi) na wniosek parlamentu zdymisjonować premiera.

Premier - Storting daje jego rządowi votum zaufania lub votum nieufności. Mianowany jest przez króla, lecz odpowiedzialny jest przed parlamentem. Ma prawo inicjatywy ustawodawczej. Może być zdymisjonowany przez króla. Premier przewodniczy posiedzeniom rządu i reprezentuje Norwegię na spotkaniach międzynarodowych.

Storting - jednoizbowy parlament Norwegii. Najwyższy organ władzy politycznej w państwie. Posiada władzę ustawodawczą i sprawuje kontrolę nad rządem. Jest wybierany w wyborach powszechnych proporcjonalnych na czteroletnią kadencję, od 2005 roku liczy 165 posłów. W trakcie trwania kadencji nie może zostać rozwiązany. Po raz pierwszy Storting został powołany w roku 1814 na mocy konstytucji z Eidsvoll, która proklamowała niepodległość Norwegii. Początkowo wybory odbywały się przy dużym cenzusie majątkowym, jednak od 1898 roku posłów wybiera się w głosowaniu powszechnym. W 1937 roku została wprowadzona 4-letnia kadencja parlamentu. Prawo wyborcze przysługuje obywatelom, którzy ukończyli 20 lat życia.

GŁÓWNE PARTIE POLITYCZNE
Norweska Partia Pracy, Partia Centrum, Chrześcijańska Partia Ludowa, Partia Konserwatywna, Socjalistyczna Partia Lewicy.

GOSPODARKA
Norweski PKB wyniósł w 2006 roku per capita nominalnie 72 306$ co dało Norwegii 2 miejsce po Luksemburgu, a po zmierzeniu parytetem siły nabywczej 43 574$ - 3 miejsce na świecie.
Podatki stanowią 46% PKB, przy czym dużą część dochodu budżetu stanowią wpływy
z państwowych firm wydobywczych.
Wskaźnik Giniego, czyli poziom rozpiętości w dochodach, wynosi 26 i jest jednym z najniższych na świecie.
PKB: budownictwo - 30,8%, handel i usługi - 15,9%, finanse i ubezpieczenia - 13,7%, transport i łączność - 10,5%, budownictwo - 3,9%, rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo - 2,9%
Struktura zatrudnienia: rolnictwo 4%, przemysł - 22%, usługi 74%
Główni partnerzy handlowi:
- eksport: Wielka Brytania 26,6%, Niemcy 12,2%, Holandia 10,4%
- import: Szwecja 15%, Niemcy 13,5%, Dania 6,9%
Produkty eksportowe: ropa naftowa, wydobywana przez państwową firmę Statoil w 70% i gaz ziemny, wydobywane z norweskiego sektora szelfu na Morzu Północnym i na Morzu Norweskim, statki, rudy metali, drewno, papier, ryby i przetwory rybne, chemikalia.
Liczba lotnisk: 98 (2007)
Długość dróg kolejowych: 4 043 km
Długość dróg samochodowych: 92 513, w tym 664 km autostrad

WARUNKI NATURALNE
Powierzchnia Norwegii jest wyżynno-górzysta. Z południowego-zachodu na północny-wschód ciągną się Góry Skandynawskie z najwyższym szczytem kraju Galdhopiggen (2 469 m n.p.m.). Charakterystyczną cechą ukształtowania powierzchni Norwegii są fieldy - rozległe płaskowyże wyrównane przez erozję lodowcową, m.in. Jotunheimen i Hardangervidda. Na płaskowyżach zalegają potężne lodowce. Dobrze rozwiniętą linię brzegową tworzą fiordy - głęboko wcinające się w ląd zatoki morskie, powstałe po przejściu lodowca. W Norwegii jest także wiele jezior polodowcowych - największe z nich to Mjosa. Rzeki są krótkie, z licznymi progami i wodospadami. W południowej części kraju, w okolicach Oslo i na wybrzeżach rozciągają się niewielkie niziny. Największe z wysp należących do Norwegii to: Spitsbergen, Ziemia Północno-Wschodnia, Wyspa Niedżwiedzia, wyspa Jan Mayen, Wyspa Bouveta.

KLIMAT
W południowej części kraju zaznacza się klimat morski, umiarkowany ciepły, w środkowej
i północnej - umiarkowany chłodny, na krańcach północno-wschodnich - subpolarny. Na zachodzie klimat łagodzi ciepły Prąd Zatokowy (Golfsztorm). Na wschodzie zimy są chłodniejsze, lata cieplejsze, a opady niższe.

FLORA I FAUNA
Ponad 1/4 powierzchni Norwegii porastają lasy: na południu mieszane i liściaste, na północnym wschodzie - borealne lasy sosnowe i świerkowe oraz subarktyczne lasy brzozowe. W lasach (poza subarktycznymi) rosną m.in. czarna borówka, żurawina błotna i malina moroszka. Dużą część powierzchni zajmuje tundra.

Świat zwierząt reprezentują m.in.: jelenie, łosie, renifery, wilki, rysie, bobry, zające polarne i lisy.

KULTURA I SZTUKA
Włączone były w ogólne prądy europejskie. W literaturze światową sławę zdobyli: Henryk Ibsen - najwybitniejszy dramatopisarz norweski, Bjornstjerne Bjornson - pisarz i współtwórca teatru narodowego (nagroda Nobla w 1903 roku), Knut Hamson - pisarz, dramaturg, poeta (Nagroda Nobla w 1920 roku) i Sigrid Undset - pisarka, autorka powieści kobiecych, powieści historycznych i psychologiczno-obyczajowych (Nagroda Nobla w 1928 roku).
W muzyce światowy rozgłos zyskał Edward Grieg - przedstawiciel stylu narodowego, a w malarstwie i grafice - Edward Munch, prekursor ekspresjonizmu.

OBIEKTY NORWESKIE WPISANE NA LISTĘ ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I PRZYRODNICZEGO UNESCO
* Kościół drewniany (stavkyrke) w Urnes (K I, II, III / 1979)
* Dzielnica Bryggen w Bergen (K III / 1979)
* Miasto Røros (K III, IV, V / 1980)
* Rysunki naskalne z Alty (K III / 1985)
* Vegaoyan - Archipelag Vega (K V/ 2004)
* Fiordy zachodniej Norwegii - Geirangerfjord i Nærøroyfjord (N I, III /2005)

PRZYNALEŻNOŚĆ DO ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH
Azjatycki Bank Rozwoju, Europejska Agencja Kosmiczna, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Międzynarodowa Organizacja Pracy, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowy Trybunał Karny, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Rada Europy, Rada Nordycka, Światowa Organizacja Handlu.

CIEKAWOSTKI
* Średnia gęstość zaludnienia - 14,7 mieszkańców na 1 km2- plasuje Norwegię po Islandii na drugim miejscu jako najrzadziej zaludniony kraj europejski!
* Produkcja energii elektrycznej w przeliczeniu na 1 mieszkańca jest najwyższa na świecie !
* Rybołówstwo - na 1 mieszkańca przypada 488 kg poławianych ryb, co daje Norwegii 2 miejsce na świecie !
* Norwegia stanowi prawie 40% obszaru Półwyspu Skandynawskiego !
* Długość Norwegii wynosi około 1750 km !
* W najwęższym miejscu Norwegia ma tylko 6,3 km szerokości !
* Północne krańce kraju sięgają daleko poza koło podbiegunowe - przylądek Nordkyn jest najbardziej na północ wysuniętym punktem lądu Europy !
* Norwegia leży na krystalicznej tarczy Fennoskandzkiej, najstarszej geologicznie części Europy! Archaiczne skały sprzed 1,5 miliarda lat widoczne są na powierzchni na południowych i północnych krańcach kraju.
* Na przedpolu wybrzeża zachodniego i północnego - leżą - szkery - rojowiska wysepek i skał wygładzonych przez lodowiec. Jest ich ponad 150 000, nie licząc podwodnych skał i raf. Ogromna większość szkerów jest bezludna i bezleśna.
* Średnia wysokość kraju wynosi 500 metrów.
* W Norwegii od 65 stopnia szerokości północnej występuje zjawisko polarnego dnia i polarnej nocy.
* Pustkowia zajmują 70% powierzchni kraju !
* Świat roślinny reprezentuje tylko około 2 000 gatunków !

WYBRANE PRZEWODNIKI
Norwegia, Snorre Evensberget, Wydawnictwo Wiedzy i Życia, 2004
Norwegia, Philippe Gloaguen, Hachette Livre, 2009
Norwegia i Szwecja, Opracowanie zbiorowe, Wydawnictwo Bezdroża, 2008

BIBLIOGRAFIA
Barucki T., Architektura Norwegii, Arkady, Warszawa 1982.
Batey C., Clarke H., Page R. J., Wikingowie, Świat Książki, Warszawa 1998.
Bereza-Jarociński A., Zarys dziejów Norwegii, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1991.
Łowmiański H., Zagadnienie roli Normanów w genezie państw słowiańskich, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1957.
Muller O., Święty Olaf, król Norwegii. Walka o chrześcijańskie państwo, Verbinam, Warszawa 2000.
Popularna Encyklopedia Powszechna, Tom 11, pod redakcją Jana Pieszczachowicza, FOGRA, Kraków 1996.

POLECAM STRONY
www.amb-norwegia.pl
www.norway.no
www.norwegia.pl
www.norwegofil.pl
www.visitnorway.com  
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH