POSZUKUJESZ WYDAWNICTW PODRÓŻNICZYCH O PORTUGALII?
ZAPRASZAM DO KSIĘGARNI INTERNETOWEJ "BEZDROŻA"



ZARYS HISTORII PORTUGALII   ALCOBACA   BATALHA   BRAGA   COIMBRA   CONIMBRIGA   EVORA   FARO   FATIMA   GUIMARAES   LEIRIA   LIZBONA   NAZARE   PORTO   SANTAREM

PORTUGALIA
REPUBLIKA PORTUGALSKA

REPUBLICA PORTUGUESA

PODSTAWOWE INFORMACJE
Państwo położone w południowo-zachodniej Europie nad Oceanem Atlantyckim, zajmujące zachodnią część Półwyspu Iberyjskiego (15% jego powierzchni), jest jednocześnie najdalej na zachód wysuniętym krajem naszego kontynentu.
Powierzchnia Portugalii kontynentalnej wynosi 88 889 km2, zaś łącznie z należącymi do niej wyspami: Maderą i Azorami (Acores) oraz wodami śródlądowymi wynosi: 92 090 km2.
Największa szerokość kraju: 218 km, zaś długość 561 km.
Długość jedynej granicy lądowej - z Hiszpanią - 1 214 km.
Długość wybrzeża Oceanu Atlantyckiego kontynentalnej części: 832 km, zaś licząc z wyspami: 1 793 km.
Ludność kraju: 10 707 924 osób (lipiec 2009), 59% społeczeństwa mieszka w miastach
Stolica: Lizbona.
Największe miasta: Lizbona, Porto, Coimbra, Braga, Evora.
Językiem urzędowym jest język portugalski.
Religia: dominuje katolicyzm (około 84% społeczeństwa - 2001).
Skład etniczny: Portugalczycy stanowią prawie 99% mieszkańców kraju.
Waluta: euro.
Święta państwowe: Dzień Wolności (25 IV), Święto Pracy (1 V), Dzień Portugalii (10 VI), Święto Ogłoszenia Republiki (5 X), Święto Odzyskania Niepodległości (1 XII).
Strefa czasowa: w stosunku do Polski przez cały rok - 1 godzina.
Orientacyjne odległości: Warszawa 2 764 km.
Najniżej położony punkt: Ocean Atlantycki 0 m n.p.m.
Najwyżej położony punkt: Ponta do Pico na Azorach 2 351 m n.p.m. Łączna długość dróg: 82 900 km, w tym 2300 km ekspresowych.

PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY
Portugalia składa się z 18 dystryktów i 2 regionów autonomicznych: Madera i Azory.

USTRÓJ POLITYCZNY
Republika parlamentarna. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Republiki(230 członków), wyłaniany w wyborach powszechnych, bezpośrednich i równych, wg systemu proporcjonalnego, w głosowaniu tajnym, na 4-letnią kadencję. Do jego kompetencji należy przede wszystkim uchwalanie ustaw,statutów regionów i budżetu Portugalii oraz kontrola działalności rządu i administracji.
Głową państwa jest prezydent, wybierany na 5-letnią kadencję w wyborach powszechnych i bezpośrednich. Prezydent powołuje premiera, a na jego wniosek — ministrów.
Władza wykonawcza należy do rządu.
Wymiar sprawiedliwości sprawują niezawisłe sądy (m.in.:Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości, Najwyższy Trybunał Administracyjny,Trybunał Konstytucyjny).
Azory i Madera są regionami autonomicznymi; każdy z nich ma własny statut i organy władzy (zgromadzenie ustawodawcze i rząd o kompetencjach wewnętrznych). Reprezentantem państwa w regionie jest minister republiki, powoływany przez prezydenta.
25 kwietnia 1976 przyjęto konstytucję.

PARTIE POLITYCZNE
Portugalska Partia Socjalistyczna (PSD)
Centrum Demokracji Społecznej (CDS)
Partia Ludowo-Monarchistyczna (PPM)
Portugalska Partia Komunistyczna (PCP)

PRZYNALEŻNOŚĆ DO ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWYCH
Azjatycki Bank Rozwoju, Europejska Agencja Kosmiczna, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej, Międzynarodowa Organizacja Pracy, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Międzynarodowy Trybunał Karny, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Rada Europy, Światowa Organizacja Handlu, Unia Europejska.

GOSPODARKA
Portugalia jest jednym z najszybciej rozwijających się krajów Europy, ale nadal zalicza się do najbiedniejszych krajów Unii Europejskiej.
Portugalia posiada nieliczne złoża surowców mineralnych. Dominuje wydobycie rud wolframu w górach Serra da Estrêla (Panasquera), pirytów (na południu kraju), rud uranu (Viseu w dorzeczu Mondego) oraz niewielkich ilości rud żelaza, cyny i węgla kamiennego. W przemyśle przetwórczym największą rolę odgrywają niewielkie, rozproszone po kraju zakłady włókiennicze,obuwnicze, przemysłu spożywczego - zwłaszcza olejarskiego, winiarskiego (wyrób znanych gatunków win: Portwein, Madera, Moscatel) oraz rybnego, a także produkcja korka (pierwsze miejsce na świecie).
W północnej części Portugalii przeważają małe, kilku hektarowe gospodarstwa rolne, w południowej — duże, kilkuset hektarowe; rozwinięte sadownictwo; w dolinach rzek i na Maderze uprawa winorośli, na południu kraju — oliwek, cytrusów, figowców i migdałowców, na wyspach także — ananasów i bananów; ze zbóż uprawia się pszenicę, kukurydzę oraz ryż w dolinie Tagu i Gwadiany, ponadto ziemniaki i warzywa, zwłaszcza pomidory. Hodowla słabo rozwinięta. Dużą rolę odgrywa rybołówstwo, gł. przybrzeżne połowy sardynek i tuńczyków; liczne porty rybackie, największe: Setúbal, Figueira de Foz, Aveiro, Porto de Leixões.
Struktura zatrudnienia: rolnictwo (10%), przemysł (30%) i usługi (60%) - 2007
Eksport (główni partnerzy) - Hiszpania (25,7%), Niemcy (12,7%), Francja (11,1%) - 2008
Import (główni partnerzy) - Hiszpania (28,9%), Niemcy (11,6%), Francja (8%) - 2008
Liczba lotnisk: 43 (2009)
Długość linii kolejowych: 2786 km
Główne porty morskie: Leixoes, Lizbona, Setubal i Sines

WARUNKI NATURALNE
Wyróżniamy górzystą, porośniętą bujną roślinnością - północ - tu pasma górskie m.in.: Serra do Gerez (1 544 m n.p.m.), Serra de Maroio (1 415 m n.p.m.), Serra de Nogueria (1 318 m n.p.m.); w centralnej części kraju występują krystaliczne masywy zrębowe, m.in.: Serra da Estrela (z najwyższym szczytem w kontynentalnej Portugalii - Malhao da Estrela, 1 991 m n.p.m.) oraz suche i nizinno-wyżynne południe.
Najwyższy szczyt: Ponta do Pico - 2 351 m n.p.m., położony na Azorach.
Główne rzeki: Duero (Douro), Tag, Guadiana.

KLIMAT
Podzwrotnikowy, na północy morski, na południu typu śródziemnomorskiego, zróżnicowany w zależności od ukształtowania terenu.

PARKI NARODOWE PORTUGALII
- Park Narodowy Peneda-Gerês (1971)

KULTURA I SZTUKA
Pierwotnie, w starożytności rozwijała się sztuka celtycka, a następnie rzymska i wizygocka (zwłaszcza architektura sakralna). Zauważalny jest duży wpływ sztuki francuskiej (szczególnie w budowlach romańskich i renesansowych) oraz hiszpańskiej (renesans) i mauretańskiej.
Z gotyku za panowania Manuela I wywodzi się rodzimy styl, tzw. manueliński, charakteryzujący się bardzo bogatą dekoracją architektoniczno-rzeźbiarską.
W połowie XVI wieku zaznaczył się wpływ włoskiego renesansu, a w malarstwie wpływy flamandzkie.
W XVI wieku literatura portugalska uległa wpływom hiszpańskiego baroku. W drugiej połowie XIX wieku powstała tzw. szkoła koimbryjska - pisarze reprezentowali poglądy liberalno-demokratyczne i socjalistyczne.
Sztuka i literatura portugalska podlegały tym samym prawom rozwoju, co cała sztuka i literatura europejska.

OBIEKTY WPISANE NA LISTĘ ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I PRZYRODNICZEGO UNESCO
- Centrum Angra do Heroismo na Azorach (K IV, VI / 1983)
- Klasztor dos Jeronimos i wieża Belém w Lizbonie (K III, VI / 1983)
- Klasztor w Batalha (K I, II / 1983)
- Klasztor S. Christo w Tomar (K I, VI / 1983)
- Stare Miasto w Evorze (K II, IV / 1986)
- Opactwo w Alcobaça (K I, IV / 1989)
- Krajobraz kulturowy w Sintrze (K II, IV, V / 1995)
- Stare Miasto w Porto (K IV / 1996)
- Prahistoryczna sztuka naskalna w Coa Valley (K I, III / 1998)
- Las wawrzynowy na Maderze (N II, IV / 1999)
- Region winny górnego Duero (Alto Douro) (K III, IV, V / 2001)
- Stare Miasto w Guimares (K II, III, IV / 2001)
- Krajobrazy winnic na wyspie Pico (K II, V/ 2004)

CIEKAWOSTKI
* Biorąc pod uwagę historię Portugalii, jest to jedno z najstarszych państw w Europie. Granice kraju nie uległy zmianom od XIII wieku.
* W XV stuleciu Portugalia zainicjowała odkrycia geograficzne - i w ich konsekwencji kraj ten stał się światowym imperium.
* Ostatnie, poważne działania zbrojne na tym terenie miały miejsce w dobie napoleońskiej. Między innymi to sprawiło, że Portugalia jest przebogata w zabytki architektoniczne, wspaniałe klasztory, fortece, zamki, pałace, rezydencje i unikalne zbiory muzealne.
* Kultura tego kraju łączy swoją oryginalność z wpływami kultur, z którymi Portugalczycy zetknęli się w czasie wypraw zamorskich.
* Wspominając o duchowych aspektach pobytu w Portugalii nie można zapomnieć o Fatimie - najważniejszym Sanktuarium Maryjnym na świecie, przyciągającym co roku miliony pielgrzymów.
* Fado - wiarygodne źródła potwierdzają jej istnienie dopiero od 1838 roku, lecz niektórzy twierdzą, że ta smutna i nostalgiczna muzyka narodziła się już siedem wieków wcześniej, gdy na Wzgórzu Zamkowym w Lizbonie mieszkali Arabowie. Pochodzenie słowa nie jest do końca wyjaśnione. Fado ma wiele znaczeń i sensów. Może być odczytywane na wiele sposobów. To zarówno przeznaczenie, jak i nieszczęście. Tematem przewodnim pieśni jest przede wszystkim cierpienie tego, który śpiewa, jednak gdzieś na dnie każdej pieśni czai się optymizm.
* Azulejos - na Półwysep Iberyjski przybyły w XIV wieku z Północnej Afryki, w XVI stuleciu produkowane już były w Portugalii, stając się stopniowo portugalską sztuką narodową. Można je spotkać zarówno w pięknych kościołach i pałacach, jak i na zwykłych kamienicach. Ich forma zmieniała się zgodnie z tendencjami w sztuce. Sztuka współczesna również nie stroni od tej tradycyjnej płytki. Używa jej wielu współczesnych portugalskich artystów.
* Tourada - a walka byków na sposób portugalski jest jedynym w swoim rodzaju dowodem męskości i odwagi. Jej tradycja sięga turniejów z XVI wieku. Cavaleiro (walczący) występuje konno, ma za zadanie rozjuszyć zwierzę. Ostatni akt to tzw. pega polegająca na unieruchomieniu byka gołymi rękami przez grupę śmiałków zwanych forcados. Od XVIII wieku obowiązuje w Portugalii zakaz zabijania byków na arenie. Sezon walki byków rozpoczyna się w Niedzielę Wielkanocną, a kończy w październiku.
* Festas - święta ludowe o charakterze religijnym lub świeckim. Te religijne łączą najczęściej powagę procesji ku czci Świętego z ludowym festynem i spontanicznym pokazem folkloru. Do najbardziej znanych festas należą: Semana Santa (Wielki Tydzień) - Braga, Festas de Santo Antonio (Świętego Antoniego) - Lizbona, Festas de Sao Pedro (Świętego Piotra) - Evora.

WYBRANE PRZEWODNIKI
Portugalia, Fiona Dunlop, National Geographic, 2005
Portugalia, Philippe Glouaguen, Hachette, 2009
Portugalia - Key Guide, Jo Chapman, Emma Rowley, Hachette, 2008
Portugalia. Podróże z pasją, Fisher John, Brown Jules, Ellington Mark, PWN, 2009
Portugalia. Przewodnik ilustrowany, Praca zbiorowa, Langenscheidt, 2009
Portugalia. Przewodniki Wiedza i Życie, Praca zbiorowa, Wiedza i Życie, 2010
Portugalia. W rytmie fado, Praca zbiorowa, Wydawnictwo Bezdroża, 2009

BIBLIOGRAFIA
CIA - The World Factbook
Broniewski T., Historia Architektury dla Wszystkich, Ossolineum, Wrocław 1990
Cary M., Hays Scullard H., Dzieje Rzymu, PIW, Warszawa 1992
Delumeau J., Cywilizacja Odrodzenia, PIW, Warszawa 1987
Gierowski J. A., Historia Włoch, Ossolineum, Wrocław 1997
Historia Świata. Ostatnie 500 lat. PAJ S.A., Warszawa 1992
Laptos J., Historia małych krajów Europy, Ossolineum, Wrocław 2002
Mączak A., Historia Europy, Ossolineum, Wrocław 1997
Manteuffel T., Historia Powszechna. Średniowiecze, PWN, Warszawa 1990
Miłkowski T., P. Machcewicz P., Historia Hiszpanii, Ossolineum, Wrocław 1998
Monastery of Batalha - English guide, 2005
Mosteiro de Santa Maria de Alcobaca, Maria Augusta Pablo Trindade Ferreira, ELO-IPPAR, 1993
Popularna Encyklopedia Powszechna, pod redakcją Ludwika Czopeka. Kraków 1996

POLECAM STRONY

www.portugal.com
www.portugal-info.net
www.portugal.org
 
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH