POSZUKUJESZ WYDAWNICTW PODRÓŻNICZYCH O CHORWACJI?
ZAPRASZAM DO KSIĘGARNI INTERNETOWEJ "BEZDROŻA"



CHORWACJA
SPLIT - GALERIA ZDJĘĆ

SPLIT

Miasto i duży port w Chorwacji (Dalmacja) nad Morzem Adriatyckim. Główne miasto komitatu splitsko-dalmatyńskiego. Split zamieszkuje około 190 tysięcy mieszkańców. Jest drugim co do wielkości miastem Chorwacji (po Zagrzebiu) oraz największym i najważniejszym ośrodkiem Dalmacji. Rozwija się tutaj przemysł: stoczniowy, chemiczny, cementowy, drzewny, spożywczy (rybny, piwowarski, winiarski). Duże wpływy przynosi miastu obsługa ruchu turystycznego. Jest znaczącym portem handlowym, rybackim i pasażerskim oraz ważnym ośrodkiem komunikacyjnym. Terminal promowy obsługuje rejsy między innymi do Rijeki, Dubrownika, na pobliskie wyspy (Brač, Hvar, Vis, Čiovo, Korčula, Lastovo), do Ankony, Pescary, Wenecji we Włoszech. W Splicie działa uznany na arenie międzynarodowej Instytut Oceanografii i Rybołówstwa. Administracyjnie Split jest podzielony na 11 dzielnic. Nad miastem dominują szczyty: Kozjak (779 m n.p.m.) i jego brat Mosor (1 339 m n.p.m.)

ZARYS HISTORII MIASTA

Początki miasta związane są ze starożytną grecką osadą Aspalathos, położoną niedaleko miasta Salona (obecnie Solin, przedmieście Splitu), istniejącą od VI wieku p.n.e. Rzymianie podbili te tereny pod koniec II wieku p.n.e. W okresie panowania Rzymu osadę nazywano Spalatum (od łac. palatium-pałac). W latach 295-305 n.e. cesarz Dioklecjan wybudował tu swoją rezydencję; w obrębie pałacu powstało z czasem miasto. Od roku 395 w granicach Bizancjum. W VI wieku Split został siedzibą arcybiskupstwa. W pierwszej połowie VII wieku Salona (była stolicą prowincji Dalmacja) - w roku 639 została zburzona przez Słowian i Awarów, a nowe miasto powstało właśnie wokół pałacu. W VIII wieku Split był już ważnym portem handlowym w tej części Morza Adriatyckiego. W 1069 roku znalazł się pod władzą Chorwacji, a od roku 1105 przejęty przez Węgry. W latach 1420-1797 należał do Wenecji. Po upadku państwa weneckiego Split dostał się pod władzę Austro-Węgier. Francja dominowała na tym terenie w czasie wojen napoleońskich (1806-1813). Po upadku Napoleona Split ponownie znalazł się pod władzą Austro-Węgier. Od roku 1918 należał do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, a od 1929 roku miasto w granicach Królestwa Jugosławii. W latach 1941-1943 pod okupacja włoską. Po zdobyciu miasta przez wojska Tity stał się ważnym miastem Republiki Jugosławii. Od 1991 roku w niepodległej Chorwacji. W 1995 roku miasto obchodziło uroczyście 1700 lat swoich dziejów.

WARTO ZOBACZYĆ

PAŁAC CESARZA DIOKLECJANA(III-IV wiek)
Pałac został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO w 1979 roku. Założony na planie rzymskiego castrum (215,5 m x 175 m x 181 m) z murami i wieżami. Od strony Zatoki Apalathos pałac nie był otoczony murem. Z zabudowań rzymskich zachowały się:
Porta Aurea - brama pałacowa (od strony północnej); oktagonalne mauzoleum Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na katedrę z dzwonnicą z XIII-XVII wieku; świątynia Jupitera - od VIII wieku Baptysterium św. Jana Chrzciciela; perystyl (24 x 13 m), otoczony 12 granitowymi i marmurowymi kolumnami - obecnie teatr; westybul; Porta Argenta (od wschodu) i Porta Ferrea (od zachdu). Kamienie, z których zbudowano pałac pochodziły z wyspy Brać. Wysokość murów dochodziła do 20 m, a teren pałacu zajmował 38 000 km2. Część rezydencjonalna to część południowa pałacu. Woda do pałacu była doprowadzona akweduktem z rzeki Jadro, płynącej w pobliżu Salony.

KATEDRA DZIEWICY MARYI
Główna świątynia archidiecezji Split-Makarska. To dawne mauzoleum Dioklecjana. Katedra zachowała architekturę oktagonalnej budowli. W XIII wieku otrzymała monumentalne drewniane odrzwia z 1214 roku (płaskorzeźby Andrija Buvina, każde skrzydło zawiera po 14 scen z życia Jezusa Chrystusa.) i kamienną ambonę. Pokryta kopułą, wewnątrz której dawniej znajdowała się przepiękna mozaika. Ołtarz główny pochodzi z XVIII wieku. Romańskie stalle z XIII stulecia są najstarszymi na terenie całej Dalmacji. Pod katedrą znajduje się krypta, która w okresie późniejszym zamieniona została w kaplicę św. Łucji. W katedralnym skarbcu zgromadzone są bogate zbiory srebrnych i złotych naczyń liturgicznych, a w archiwum bezcenne materiały (m.in. ewangelia z VI wieku i "Historia Salonitana" Tomasza ze Splitu z XIII w.). Interesujące są ołtarze: sv Doimusa (południowo-wschodni) z 1427 roku, dzieło Bonino da Milano, sv Stasa (północno-wschodni) z 1448 roku, którego autorem jest Juraj Dalmatiniac, śv Dojuma (północny) z XVIII wieku. Romańska wieża katedry została zbudowana w XIII-XVI wieku (przebudowana w XIX-XX stuleciu). Ma 60 m wysokości. U podnóża dzwonnicy - dwa romańskie lwy oraz egipski sfinks z czarnego granitu (XVI w.). Tylko dzwonnica jest pod wezwaniem sv Duje. Świety Dujam był biskupem Salony, został poddany torturom i zamordowany w czasach Dioklecjana w Trogirze.

KOŚCIÓŁ ŚW. FRANCISZKA
Przebudowany kościół romańsko-gotycki z XIII wieku. Wewnątrz znajdują się nagrobki znakomitych mieszkańców miasta, m.in.: archidiakona Tomasza (pierwszego dalmatyńskiego historyka), pisarza Marka Marulicia i kompozytora Ivana Lukačica.

POMNIK GRZEGORZA Z NINU
Autorem pomnika jest Ivan Meśtrovic (1883-1929). Grzegorz z Ninu był biskupem żyjącym w X wieku. Zasłynął jako obrońca języka i głagolicy (pisma słowiańskiego). Walczył o wprowadzenie ich do liturgii katolickiej. Pomnik pierwotnie stał w perystylu pałacowym, w czasie włoskiej okupacji został przeniesiony przez okupantów poza miasto. Obecnie stoi w pobliżu Złotej Bramy. Według legendy dotknięcie dużego palca lewej stopy posągu ma przynieść zdrowie i szczęście. Pomnik został wykonany w 1929 roku.

MUZEA
MUZEUM ARCHEOLOGICZNE
Ufundowane w 1820 roku (najstarsze w Chorwacji)
MUZEUM MIEJSKIE
Zostało założone w 1946 roku.

POLECAM STRONY

www.split.hr
www.split.info
www.seesplit.com  
DESTYNACJE EUROPEJSKIE  ATRAKCJE TURYSTYCZNE EUROPY
STRONA ZAWODOWEGO PILOTA WYCIECZEK ZAGRANICZNYCH